Projekt: Projekt Riese

Opis

Projekt Riese (z niem. olbrzym) – kryptonim największego projektu górniczo-budowlanego hitlerowskich Niemiec, rozpoczętego i niedokończonego w Górach Sowich, oraz na zamku Książ i pod nim, w latach 1943-1945.

Wobec nasilających się alianckich nalotów bombowych w 1943, Niemcy hitlerowskie przeniosły dużą część swej strategicznej produkcji zbrojeniowej w – uważany za bezpieczny – rejon Sudetów. Mniej więcej wówczas powstał projekt utworzenia nowej kwatery głównej Hitlera na zamku Książ oraz potężnych bunkrów i budowli podziemnych wydrążonych w Górach Sowich.

W tym celu powołano jesienią 1943 r. spółkę Industriegemeinschaft Schlesien AG, której przekazano kilka tysięcy więźniów oraz jeńców wojennych, których umieszczono w czterech pierwszych obozach pracy. Jednak wobec niezadowalającego postępu prac już na przełomie marca i kwietnia 1944 nadzór nad budową przejęła Organizacja Todt.

Plany obejmowały potężne prace adaptacyjne na zamku Książ, utworzenie wielkich przestrzeni wydrążonych pod zamkiem, konstrukcji olbrzymich tuneli i sal podziemnych w kilku miejscach w Górach Sowich, reorganizacji całej siatki okolicznych dróg, połączenia całości siecią kolei wąskotorowej. Była to dalece najkosztowniejsza budowa kwater wojskowych i obiektów strategicznych ówczesnych Niemiec, choć całkowite poniesione koszty trudno oszacować. Rozmach budowlano-inżynierski był na najwyższym wówczas dostępnym poziomie.

Plany były kilkakrotnie zmieniane. Wedle danych z września 1944 produkcja tych schronów miała pochłonąć 150 milionów marek; wraz ze schronami w Wilczym Szańcu i w Pullach pod Monachium obejmowała 257 tysięcy m3 betonu zbrojonego stalą, 213 tysięcy m3 tuneli, 58 km dróg z sześcioma mostami, 100 km rurociągów. Na projekt Riese przyznano w 1944 roku 28 tysięcy ton stali cementu, czyli tyle, ile Niemcy przeznaczały rocznie na budowę schronów przeciwlotniczych dla ludności cywilnej.

Prace zostały wykonane tylko w części. Przed wkroczeniem Armii Czerwonej wiele podziemnych konstrukcji zostało zniszczonych, a przynajmniej tunele do nich prowadzące zostały wysadzone.

Prace objęły swym zasięgiem teren kilkudziesięciu kilometrów kwadratowych na stokach gór: Wolfsberg (Włodarz), Saalberg (Jedlińska Kopa), Mittelberg (Dział Jawornicki), na wzgórzu między Wüstewaltersdorf (Walim) a Dorfbach (Rzeczka), Mulenberg (Moszna), Säuferhöhen (Osówka), Ramenberg (Soboń) i Schindelberg (Gontowa).

W zboczach gór wiercono otwory w skałach, które rozsadzano materiałami wybuchowymi. W ten sposób powstawały sztolnie i komory, które wzmacniano obudowami żelbetowymi. Całość była uzbrojona w potężne sieci infrastruktur drogowych, kolejowych, a także wodociągowych, kanalizacyjnych, telefonicznych i energetycznych.

W dokumentach III Rzeszy istnieją zapisy pozwalające ocenić rozmiar materiałów użytych przy konstrukcji kompleksu Riese. Między innymi na tej podstawie można sądzić, że dotychczas około połowa podziemnych korytarzy nie została odnaleziona.

Administracja

Aby dokonać zmian w projekcie, skontaktuj się z jedną z następujących osób:

Waypointy

Lp. Nazwa SzerokośćDługośćInfoTypWaypoint
1 AL Dörnhau 50.669367 16.392017  
2 AL Erlenbusch 50.7252 16.38215  
3 AL Erlenbusch - Bocznica przeładunkowa 50.7247 16.387083  
4 AL Falkenberg 50.644733 16.4706  
5 AL Fürstenstein 50.83735 16.3029
GC4R96V
6 AL Kaltwasser 50.675104 16.38831  
7 AL Lärche 50.687167 16.404983  
8 AL Märzbachtal 50.687717 16.387533  
9 AL Oberwüstegiersdorf 50.67435 16.378733  
10 AL Oberwüstegiersdorf - Bocznica przeładunkowa 50.673317 16.3705  
11 AL Riese 50.684581 16.372858  
12 AL Säuferwasser 50.669617 16.4162  
13 AL Schotterwerk 50.675001 16.362499  
14 AL Stenzelberg 50.703483 16.431805  
15 AL Talgund Ludwigsdorf 50.61925 16.485367  
16 AL Tannhausen 50.698744 16.365265  
17 AL Wolfsberg 50.702485 16.425008  
18 AL Wüstegiersdorf 50.68495 16.372117  
19 AL Wüstegiersdorf (Filia) 50.688383 16.380967  
20 AL Wüstewaltersdorf 50.695867 16.4443  
21 Bem. Bahnhof 50.685355 16.353764  
22 Dynamit AG 50.628965 16.493966  
23 Dynamit AG - Wartownia 50.629617 16.498833  
24 Gasthaus zum Bergfirmen 50.687785 16.43657  
25 Kompleks Głuszyca - Sztolnia 1 50.687002 16.377231  
26 Kompleks Głuszyca - Sztolnia 2 50.686977 16.378711  
27 Kompleks Jugowice - Sztolnia 1 50.710874 16.418681  
28 Kompleks Jugowice - Sztolnia 2 50.710702 16.418724  
29 Kompleks Jugowice - Sztolnia 3 50.710616 16.419368  
30 Kompleks Jugowice - Sztolnia 4 50.71023 16.419539  
31 Kompleks Jugowice - Sztolnia 5 50.709844 16.420183  
32 Kompleks Jugowice - Sztolnia 6 50.709329 16.420698  
33 Kompleks Jugowice - Sztolnia 7 50.708299 16.421471  
34 Kompleks Książ - Magazyn materiałów wybuchowych 50.842933 16.2909  
35 Kompleks Książ - Sztolnia 1 50.84309 16.291734  
36 Kompleks Książ - Sztolnia 2 50.843304 16.292172  
37 Kompleks Książ - Sztolnia 3 50.843616 16.292367  
38 Kompleks Książ - Sztolnia 4 50.84198 16.292114  
39 Kompleks Książ - Sztolnia 5 50.841678 16.293175  
40 Kompleks Książ - Sztolnia 6 50.833255 16.300177  
41 Kompleks Książ - Sztolnia 7 50.847711 16.308176  
42 Kompleks Książ - Szyb 50.842409 16.292377  
43 Kompleks Moszna - Sztolnia 1 50.685253 16.426964  
44 Kompleks Moszna - Sztolnia 2 50.685682 16.427608  
45 Kompleks Osówka - Kasyno 50.674467 16.421133
GC4Q33E
46 Kompleks Osówka - Silownia 50.6738 16.41945
GC4Q33E
47 Kompleks Osówka - Sztolnia 1 50.6727 16.42205
GC4FF3R
48 Kompleks Osówka - Sztolnia 2 50.672317 16.420083
GC4Q33E
49 Kompleks Osówka - Sztolnia 3 50.671993 16.414617  
50 Kompleks Osówka - Szyb 50.673617 16.422117
GC4Q33E
51 Kompleks Rzeczka - Sztolnia 1 50.68906 16.444509  
52 Kompleks Rzeczka - Sztolnia 2 50.68877 16.444392  
53 Kompleks Rzeczka - Sztolnia 3 50.68842 16.444298  
54 Kompleks Soboń - Sztolnia 1 50.6881 16.399967
GC37FGK
55 Kompleks Soboń - Sztolnia 2 50.685467 16.39965  
56 Kompleks Soboń - Sztolnia 3 50.685683 16.404783  
57 Kompleks Sokolec - Sztolnia 1 50.646083 16.458367  
58 Kompleks Sokolec - Sztolnia 2 50.6454 16.459783  
59 Kompleks Sokolec - Sztolnia 3 50.642667 16.46645  
60 Kompleks Sokolec - Sztolnia 4 50.640433 16.464733  
61 Kompleks Włodarz - Sztolnia 1 50.703483 16.414033
GC4Z2YJ
62 Kompleks Włodarz - Sztolnia 2 50.702933 16.415633
GC4Z2YJ
63 Kompleks Włodarz - Sztolnia 3 50.702183 16.417517
GC4Z2YJ
64 Kompleks Włodarz - Sztolnia 4 50.701567 16.419433
GC4Z2YJ
65 Kompleks Włodarz - Szyb 50.701367 16.415317
GC4Z2YJ
66 Koszary SS 50.704909 16.422153  
67 Kwatera Ofiar Terroru Hitlerowskiego 50.69625 16.446517
GC4Q0DC
68 Lotnisko 50.678173 16.432854  
69 Obóz jeńcow rosyjskich 50.675829 16.386993  
70 Obóz OT 50.847416 16.290396  
71 Osiedle OT 50.679599 16.422993  
72 Pałac Jedlinka - Kierownictwo budowy Riese 50.712533 16.358467  
73 Schirgenschanke 50.681735 16.429041  
74 Sztab SS 50.721741 16.415774  
75 Sztolnia 1 50.694985 16.372452  
76 Sztolnia 2 50.694472 16.373458  
77 Sztolnia 3 50.693802 16.373319  
78 Sztolnia 4 50.694556 16.428371  
79 Sztolnia 5 50.691648 16.422372  
80 Sztolnia 6 50.691261 16.422629  
81 Sztolnia 7 50.693822 16.427134  
82 Sztolnia 8 50.693076 16.427115  
83 Zentralrevier Tannhausen 50.70045 16.365683  

Mapa

Statystyki

Miejsce Liczba znalezionych/założonych Procent znalezionych/założonych Użytkownik Lp
1 13
40% Complete (success)
Romcio, arkadis, bezmiar, kalaputek, SzTK, Czekolada4, Radioaktywni, ryn50, Michael`R, michal_2002, m1strzunio (12/1), Dżemojadek (12/1), piotrek.n2 1 - 13
2 12
40% Complete (success)
Hen39 (2/10), gangolsena99, mainecoon123, ochkarol 14 - 17
3 11
40% Complete (success)
LukasGo, dandi29 18 - 19
4 10
40% Complete (success)
Eisenwurm, Feldrandsteher 20 - 21
5 9
40% Complete (success)
xbakusdaniox 22
6 7
40% Complete (success)
fossilis, Jaganwalt, slavo1, Stasiu72, Smietanka, marekrs1234, B z y q, outsider6, ktoszu-k?, team Hebbes, Bonsaj, Raubritter, Alfred Frater, ROBACZKUS, maaaca 23 - 37
7 6
40% Complete (success)
sarka007, BE80, bibi1954, teresawkinie, lechoo_hsf, CronosusRex, PAPAYAPA, filipzygmunt0, nalimre, stersol :D, Marek81, ticiengel, corellon, hack421, MarkiZzOo, askaska, jaharris888, oski92, Mistrzu223, gosia2005, _Ryszard_, petoru 38 - 59
8 5
40% Complete (success)
mmm2105, Rychozol, izanagi13, ajdacz, iacoco, the_explorers, wieko92, ShiroShiro, Villena & Samek, PanGiGi, AryXVW, NulliPriesemut, żona, Goclever21, Motrax, dawid.metz, Kipcior, rozenCZ, pavel.73, rum.burak, ferdasss, magdzik, Pietcha, dr.plama, Kemina, st@nley, xxxksiezniczkaxx, M&M 768, Ploszajscy, Gawrisz, bartek2001, cytokinia, endy3333, killing666, lAzy.dS, dexterjj, Dzyndzolina, Borton90, głaszczikarm, plootto, lacertaa, maji(pl), dufis, 416fs, Marcin_Sylwia, boss666, nienic, Ewelka86Team, ..Lucano.., LenaosPL, Daga13, Jakuza_cz, Tres Musketyros, houba32, number666, TempestMKV, abgmedia, Zec007, kulio02, Kristty, mi i ol, odludeq, oksytocyna, Pampolil, Kostrouni, IdziemyPoprzezSwiat, gosia09 60 - 126
9 4
40% Complete (success)
hombrejoe, Sp@ce, hood1989, Zilin, szybka1, Brzezany, intraf, ivos_NA 127 - 134
10 3
40% Complete (success)
Sidleniwiec, alf08, scotnick, seeK 135 - 138
11 2
40% Complete (success)
Yenki, Kłosu, RobertBasia, lupiPL, Dommi, (+Amelka), CarpeDiemJen, Kieras96, kolomates, mopsicek, AlaPL, DÁSASÁ, KurokiRei, sawitor, DD-JC, MikroG43, Aria_OCS, Wołki.Lca, Tuniu, K.K.J, xxzusix, #Campy, hoamez, Sarna II, hratli, McMak, Kiellini69, GRAZIAFoundIt, Rubik012, semaprint, jemiolka, BartoszSz, MrsParsley, BlazTeam, Szu-Szu, richelieu89, Parkołazy, Hybrisek, krogulec, kubagacek7, Oni_no_Pejot, gefcio13, Arhaja, Maslaneczka, artana7, Platypus73, Darq_wch_TEAM, Buki., vonkadik, J4ACO3, AgMar2013, terrasfera, dykvo, schvabM 139 - 192
12 1
40% Complete (success)
markuss999, AEK73, Satar, smialek, Mafaj Poland, safarici, Toschi, XX_DANIEL_L, Borczu, Sadoes, fevik1, POTTERMAN, zibi11977, tkimitkiy, mala_nadulka, wobar, wiolinka, chemicUPCE, Bartisss, rp1963, berx.cz, simonek1999, KrystianT, Manohi, Dusiak., bartoszmi, kobra1257, lukciu, atolek, tatusz, ra.polas, HATICI, kacpi80, Mati277, ospa, MamiNany, christaxi, MVrabec, MarKo9, luke2001, E-W-A, Jezinka2, OlaO3, jarda88&misha, mietek112, lukunu, przonak007, sneeuwkipje, OKatka, Ewka & Misiek, poniemayu, CykloLuk, prusux, NeXu$, CHiP_27, rowanick, rudicz, kaha09, A+Z Team, Geokesz, kalinekkli, KaMo_cz, VRBA, Zirafak, Carolaa, tobikp75, 2499rysy, wawym0077, kaliho, RazorsPl, Siemash, Mati900, QspiQ, Rúžaci, JacG, MarcinC, S_T_S_Team, Karlusia, jlotysz, Lizak96, Zurit, angelinaanna, rhfaktor, jackalZ, VM.turists, ChKHE, eboman, die4tescher, QbaPL, TheCacheCat, szymix, guapa25, Der Schlesier, dunsi, Nezky, Team Boeddha, wlodeka, baleine63, Feli2008, Emilo12332, meinereiner0815, Cinass, asiamaciek, Piętaszek, i.jomar, Copakjavim, L0lek, Julo04, StředníMyš, mfila, KEBORD, Brumla2, poluch, teklinka122, Sammie6306, anetka_skarpetka, Ilonessa, Pyxisek, Kasik2, GeoSportBilly, Brabouch, mmalinosia, K5Michał, MoonClan, KFDK7982, Paweł121, Notelekseltis, pixla2, duikelaar, ferdek, Gabina4, war_tea, Pen-y-Cat, waelzkla, katka007, nynyk, MightyPaw, mati_explorer, Kexus15, zuza88, casate9, colorful_lace, Pitearth, CZDalkan, naszepaulinki, kreciqcom, lusy94, FrixyFox, kopernik30, Brochtlíci, Krasnoludek09, gumior25, alicyjka, zadzioras, Slimaki39, ODYS76, kamyk, vasili1945, dancova, Hepka1, lemur182, pazuzuxd, Marchew, atu22, Podolany Team, efec, eve.ax, y_a_h_oo, durys, leszek19699w, JoeColour, Celudor, robertinfo, Parisee, kena.karola, adrianno, Gizowie, DLU03698, Darth_Zuzia, Lugo09, annulka, Lumpíci, kazantek, Averdrah, marmarcin, agasala, sudeciarz, indy.standa, NocnaWiewiorka, HERO-IN, moucha71, sokolka 1968, wallon1, Coyote.cz, coklik, Struzinelle, 1krzychu, dario100, smrťáček, khimari, MI.KAR, Parysek, coyoti_wilczyca, vvupe, Raveloops, mina91, dadoskawina, amarantovva__, Mr&Mrs Purple, sjara, chomix77, koza2, qba75, Team Jara, xlud, El Důňo, coxinel, cyklofretky, Petass-velorex, Lula.K, Maretzky666, FIDODOG, dwarfik1, Meretels, Proksis, ela.jadzia, Levarek, Talianer, Tooltime_2011, Sewerynos, pšd, Hiuba, Haerbaert, zosbest, mariusz1279, kara-kum, PippiLotka, poekie64, Szumon, LordArnoth, Wolf64, Supik.CZ, hyniek1, hedonic, Wiarus, Filkesz, TheVoytekBear, N en M, Ania_B_, koza_za_winklem, Cybogr, haniaslatan, NLBokkie, KKFranky92, Sela, Titlíci, mkay171, mrca 62, myszator, ionty, holek180, Misiek8520, geotomek, tery029, TonioWan, Marsee89, xorxs80, ANGREST15, kadamski, trpaslyk, banan6668, Miluchna&Kaluza, Flexamyš, Adasiak, Lukas Kurzętnik, dg1980, teddy277, cygson, tobikster, Hammer_x, MacioM, szefdomel, Bunji73, lentom, zavam, PrZmK!, FamVogel, hracicka, radlal, Owczarek, fyfyg, Martysia58, nadiiska, LoginuBrak, Boann, dolomitas, krysakeda, osmak, arturo90, petrolejka, zirom, vinzi, steelboo, jninja, alohamamma, bibin1, BooNie11, ennanne, małygryf, Veraxes, piotrjot, Mazurteam, luuz44, Plomba, You2NL, Dziubson_08, aqr, rewq12345, tomsoft11, WIECZORKI, baei, DawidDD11, Rhenaya1979, Krusiaa, tommus, komor555, tomdiver-CB, rotok, ciefcie, maroalica, Zuzanna2098, Anetta29, g84h, Malolat89, Zuzarix, Amaroun007, sobol1976, BlueDog97, ElKaMiRo, Annie00Hall, MAndzia, Zantalalia, MatthewCat, Ante.K, Rawapus, Kingawrz, PONAKUMA, geokaja98, Naty*, janek_hwdp, -Lewy-, PeterGJ, Bill & Roos, par-pa, sebulba1974, slawekragnar, Anna.Alicja, Pidalenka, Säbelzahnfrettchen, honza.h, pesumisu, sookoll7, lova73, garbate_zolwie, udopi, grax88, Kizia_07, cucmount, SebaBanshee13, Martinamr, RS1709, Madzialena1986, janpet2, chrochtta, JaSteef, GINA RUDA, Jižní supi Praha, dagmarka13, Domisia, wipi2, geo.olga.poland, RafMar78, rudymaniek, Nieogarnięty, maurycy, marpetaspol, vldd, cabri_canto, Mainnixe, Penynka, dzikbiketeam, dominikcb, ruzickap, Rafiki_4, goldgraver, Bart28, jirkamet, MAO, matixm, KamIka444, 0169087, mairer, Truster, amelek, SpekTeam, TwojaPrzygoda, WOOODZ, JarOfMayo, Verunka_33, ru.beus, kriksīc, Ryšoun, TSV-Paralkohlympix, dondak, Donachiel, Felin5, A_Ti_Ca, kagamb, Balutka, zipper321, Ziarno, Nolleke, Darth GyrroS, weralicja, Little Joe 74, plysa, Sasameyuki, zefirea, modama&deadia, snieeegu, kočovka007, Krazia, jumazupa, Agzas, vipek, mleko8, Bojanci, gathol, Lekkoduch, Konik11, asusik666, Orionek, Drograd, g B g, B3art, nadulka, Legoss0987, globtrotuar, Sdaj, Paulinaha, Namoradeb, soumarr, ZuRuBu, operenamo, Thyme i Mała Mi, truskeffka, k-6, WithoutMyName, Justi1, mikuz_zozik, gorgi4, CountReyna, lysy1976, Olaneczka, čičanda117, Weroniko, Creyden, tricom, DanMyšák, Volt71, kuczol, hrib_team, Šmoula-team, Anetani, moku_, Paczuk, anitra.m, Alewik03, GNIDUS, krzot, hankov-petrof, monikajar, Rozenci, pupicci, RZKL, Pendolino001, mrazik1, jojcia, Youhero, Aneiden, Craniometrist, Pajaq82, erebi, Arne1, KALy2124, Malahavranice Team, stanislav.janiga, CopernicusHigh, Tytoos, Staniol83, luborn, LDTBeruska, Uosiek_85, mosko, belusiak, charlie..., hrabiabe, LaarEd, Kakukkfu, MontesCZ, supersowa, hejca, maronifoto, Kukkuni, Fisa2001, klarii, Paja_Yelka, monkidonki, Tony43, MoKami444, Jaca45, M_krzych, Ganesia, ratmed, jar&maj, MK-15, paffson, Michal09, Zabulebka, DomanRALLY, keschink, dziadek182, Natur_Lover, michal.nox, bonny a clide, niemen_, stefan.soeffing, capulo, TasjaFa, KouMaLe, Shayu, gullborga, Danio2005, Píno & Nikki, louda07 193 - 738